Monthly Archives Lipiec 2015

Zwiekszanie skali produkcji

Zwiększanie skali produkcji zwierzęcej polega na zwiększaniu liczby sztuk zwierząt jednego gatunku, jednej klasy wieku i o jednym kierunku użytkowania. Podkreślamy bardzo stanowczo, że chodzi o liczbę sztuk w jednym stadzie i w zasadzie chowanych w jednym budynku lub w wielu budynkach stanowiących określoną całość, z zastosowaniem tej samej technologii, a nic sumę wielu małych stad utrzymywanych oddzielnie przy różnej technologii. Wpływ skali produkcji na poszczególne procesy produkcyjne...

czytaj

Rozwarstwienie wsi

Rozwarstwienie wsi, połączone z koncentracją kapitału na jednym biegunie, nie zawsze przejawiało się w strukturze agrarnej. Wobec ograniczonego obszaru gruntów, którymi można było dysponować, powiększanie przedsiębiorstwa rolnego poprzez rozszerzanie powierzchni upraw zazwyczaj okazywało się bardzo trudne. Koncentracja kapitału dokonywała się więc w Europie przede wszystkim w formie intensyfikacji gospodarowania. Stąd też rozwój stosunków kapitalistycznych wyrażał się w liczebnym wzroście najemnej siły roboczej na wsi, a postępujące rozwarstwienie obrazowały przede wszystkim wskaźniki informujące o stanie posiadania koni, krów itp. Na przykład w Niemczech wzrastała systematycznie liczba gospodarstw rolnych o powierzchni poniżej l ha, które w 1907 r. stanowiły 48% ogólnej liczby, tj...

czytaj

wielosektorowosc gospodarki

Istnienie obok gospodarstw indywidualnych również spółdzielni produkcyjnych oraz państwowych gospodarstw rolnych tworzy wielosektorową strukturę społeczno-ekonomiczną gospodarki rolnej. Przy tym zarówno gospodarstwa uspołecznione jak i gospodarstwa indywidualne wytwarzają produkty mające podstawowe znaczenie dla zaopatrzenia ludności w żywność. Produkcja tych samych artykułów w różnych sektorach wpływa na pojawienie się konkurencji między gospodarstwami zaliczanymi do tych sektorów. Obok konkurencji może się jednak kształtować również podział pracy między wielkotowarowymi gospodarstwami uspołecznionymi, w których procesy produkcji są oparte na kapitałochłonnych technikach wytwarzania, a drobnotowarowymi gospodarstwami prywatnymi, w których są stosowane bardziej pracochłonne techniki...

czytaj

narzedzia regulacji

Funkcje podmiotów regulujących pełnią nie tylko organy państwowe, ale również inne podmioty, np. organizacje społeczne, związki twórcze, organizacje samorządowe, ubezpieczeniowe, partie polityczne. To jednak, że organy państwowe odgrywają w sferze gospodarki publicznej główną rolę, może wpływać na ograniczanie roli innych podmiotów regulujących, a tym samym sprzyjać monopolizacji i centralizacji decyzji. Wiążą się z tym pewne zagrożenia dla rozwoju różnorodnych form działań, uwzględniających tak bardzo zróżnicowane w tej sferze preferencje i uwarunkowania. Zagrożenie to jest tym większe, im mniejsze są kompetencje instytucji kontroli społecznej oraz im słabszy jest mechanizm negocjacji...

czytaj

warunki rownowagi

Ustrój socjalistyczny usuwa właściwe kapitalizmowi przyczyny cykliczności rozwoju, związane z konsekwencjami okresowego słabnięcia popytu, zwłaszcza popytu inwestycyjnego. W gospodarce socjalistycznej nie działa bowiem mechanizm automatycznych dostosowań między potencjałem produkcyjnym a siłą nabywczą ludności przez periodyczne kryzysy nadprodukcji i recesje gospodarcze, które przeplatają się z okresami ożywienia koniunktury. Gospodarka socjalistyczna przeciwstawia takiemu mechanizmowi centralne planowanie. Jego zadaniem jest określanie proporcji rozwoju gospodarki narodowej w taki sposób, aby zapewnić należytą koordynację między decyzjami inwestycyjnymi i rozbudową aparatu wytwórczego a wzrostem zapotrzebowania zarówno konsumentów jak i producentów na jego wytwory...

czytaj

Warunki mieszkaniowe

Ważnymi czynnikami stabilizacji terytorialnej ludności, ograniczającymi jej przestrzenną ruchliwość, są sieć osadnicza i warunki mieszkaniowe. Mieszkania i domy nie uczestniczą wprawdzie bezpośrednio w procesach produkcji, lecz ich rozmieszczenie stanowi niezbędny warunek dla trwałej lokalizacji zasobów siły roboczej i wpływa na przestrzenną strukturę popytu konsumpcyjnego. W jednostkach osadniczych zlokalizowana jest większość obiektów i funkcji gospodarczych. Tak więc sieć i struktura przestrzenna osadnictwa nie tylko odzwierciedlają rozmieszczenie czynników produkcji i konsumpcji dochodu narodowego, lecz również, ze względu na swą trwałość, w znacznym stopniu wpływają na lokalizacje działalności gospodarczej i plar.owar.ie nowych zakładów pracy i domów mieszkalnych...

czytaj

zasada jednosci

Z punktu widzenia funkcji kontrolnej władzy ustawodawczej nad władzą wykonawczą zasada jedności i kompletności budżetu wymaga ujmowania wszystkich wydatków i wszystkich dochodów państwa w jednym, dokumencie, obejmującym całokształt gospodarki finansowej państwa. Dwie inne zasady, tj. jawności i specjalizacji budżetu, mają przeciwdziałać ukrywaniu przez rząd wydatków, ich przeznaczenia lub źródeł finansowania pod pozorami potrzeby zachowania tajności bądź w zbyt ogólnikowych sformułowaniach. Natomiast zasada rocznego okresu budżetowego zobowiązuje rząd do przedkładania władzy ustawodawczej co roku w ustalonym terminie planu wydatków i dochodów budżetowych (tzw...

czytaj

funkcje budzetu panstwa

Do głównych funkcji budżetu państwa zalicza się funkcję regulacyjną (zwaną też funkcją oddziaływania ekonomicznego lub stymulacyjną), funkcję redystrybucyjną oraz funkcję kontrolno-injormacyjną. Funkcja regulacyjna i redystrybucyjną są ze sobą ściśle podwiązane i na ogół wzajemnie się warunkują. W przypadku funkcji regulacyjnej celem państwa jest osiąganie, za pomocą dochodów i wydatków budżetowych, określonych efektów „rzeczowych” w zakresie wielkości lub struktury produkcji i popytu w gospodarce. Realizacji tych celów od strony dochodów jednostek gospodarczych mają służyć odpowiednie zmiany podziału tych dochodów dokonywane za pomocą budżetu państwa. Zasięg obydwu tych funkcji zależy od zakresu zadań państwa i zmienia się wraz z ich zmianami...

czytaj

Wolny handel w Anglii

Rozwój wolnego handlu w Anglii był więc procesem długotrwałym, za datę jego ostatecznego zwycięstwa przyjęto jednak 1849 r. W tym właśnie roku wydano dwie bardzo ważne decyzje. Jedna z nich, to zniesienie Aktu Nawigacyjnego Cromwella, ograniczonego faktycznie już wcześniej. Pozostawiono w mocy jedynie zakazy, dotyczące żeglugi przybrzeżnej, zniesione w 1854 r. Drugą decyzja było zezwolenie na wolny import zboża, a więc uchylenie obowiązujących do tej pory ustaw zbożowych. Zmiany te wpłynęły na ceny zbóż i żywności na wewnętrznym rynku angielskim. Import zboża wpływał na obniżenie cen żywności, co umożliwiało zmniejszenie kosztów produkcji przemysłowej i polepszenie sytuacji materialnej robotników...

czytaj

Skala produkcji

Istnieją w ekonomice i organizacji gospodarstw dwa pojęcia tak dalece bliskie, że nieraz nie są rozróżniane i między nimi stawia się znak równości. Są to pojęcia „skala produkcji” oraz „koncentracja produkcji”. W istocie rzeczy są to pojęcia różne. Pojęcie skali produkcji jest pojęciem podstawowym, z którym wiążą się określone prawidłowości teoretyczne. Skala produkcji dotyczy poszczególnych elementów, które w sumie składają się na pojęcie gospodarstwa rolniczego. Skalę produkcji mierzy się ilością środków produkcji użytych w określonym procesie produkcyjnym lub w określonej działalności czy też wielkością produkcji wytworzonej w określonej działalności produkcyjnej...

czytaj

oplaty

Opłaty, tj. drugiego rodzaju dochody budżetowe, różnią się od podatków tym, że są uiszczane w zamian za świadczenia organów i instytucji państwowych w postaci czynności urzędowych lub usług. Odpowiednio do charakteru tych świadczeń rozróżniamy opłaty za czynności urzędowe i za usługi. W pierwszej grupie występują m. in. opłaty sądowe i notarialne, opłaty od podań, od otrzymywanych zaświadczeń itd., w drugiej zaś opłaty za różnego rodzaju usługi socjalne (hp. za pobyt dzieci w przedszkolach i na koloniach, za leczenie w szpitalach czy sanatoriach), za usługi kulturalne (np. za zwiedzanie muzeów i wystaw), gospodarcze (np. za usługi portów)...

czytaj

Przemiany w Europie Srodkowej

W krajach Europy środkowej i wschodniej tempo przemian było wolniejsze. Poglądy fizjokratów i klasycznej szkoły angielskiej znano tu stosunkowo wcześnie, bo już w XVIII w., realizację ich utrudniał jednak słaby rozwój gospodarki, wymagającej ciągle poparcia ze strony państwa oraz silna władza feudałów. I tu rozwój liberalizmu związany był ściśle z likwidacją ograniczeń feudalnych. W Prusach proces ograniczania przywilejów cechowych rozpoczął się od 1806 r. Początkowo zniesiono przymus cechowy tylko w niektórych gałęziach. Całkowitą wolność rzemiosła na wzór francuski wprowadzono w 1810 r. Cechy mogły nadal istnieć, ale nie było już przymusu przynależności do nich. Każdy rzemieślnik mógł wystąpić z cechu i dalej uprawiać swój zawód...

czytaj