Rozwarstwienie wsi

Rozwarstwienie wsi, połączone z koncentracją kapitału na jednym biegunie, nie zawsze przejawiało się w strukturze agrarnej. Wobec ograniczonego obszaru gruntów, którymi można było dysponować, powiększanie przedsiębiorstwa rolnego poprzez rozszerzanie powierzchni upraw zazwyczaj okazywało się bardzo trudne. Koncentracja kapitału dokonywała się więc w Europie przede wszystkim w formie intensyfikacji gospodarowania. Stąd też rozwój stosunków kapitalistycznych wyrażał się w liczebnym wzroście najemnej siły roboczej na wsi, a postępujące rozwarstwienie obrazowały przede wszystkim wskaźniki informujące o stanie posiadania koni, krów itp. Na przykład w Niemczech wzrastała systematycznie liczba gospodarstw rolnych o powierzchni poniżej l ha, które w 1907 r. stanowiły 48% ogólnej liczby, tj. 2,7 min gospodarstw. Wśród tej kategorii gospodarstw znajdowały się intensywnie uprawiane przedsiębiorstwa ogrodnicze. W 1907 r. gospodarstwa do 0,5 ha zatrudniały 854 tyś. stałych robotników: przede wszystkim były to jednak działki uprawiane przez osoby, których głównym zajęciem była praca najemna. Ogólna liczba robotników rolnych wynosiła 10,1 min osób, przy czym 35% pracowało w gospodarstwach o powierzchni 5—20 ha, które stanowiły 18,5% ogółu gospodarstw rolnych. W tej też grupie gospodarstw w latach 1895—1907 wystąpił najszybszy przyrost inwentarza żywego, co świadczyło o postępującej kapitalizacji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>